BM’den Hürmüz uyarısı

UNCTAD, Hürmüz Boğazı’ndaki fiili kapanmanın küresel ekonomi üzerindeki baskıyı hızla artırdığını açıkladı.

Kuruluşun güncel değerlendirmesine göre, Şubat ayı sonunda artan gerilimle birlikte küresel ekonomik koşullar belirgin şekilde kötüleşti ve riskler enerji piyasalarının ötesine taşındı.

Dünya enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği neredeyse durma noktasına geldi. Şubat ayında günlük yaklaşık 130 olan geçiş sayısı, Mart ayında yüzde 95 azalarak 6’ya düştü.

Bu durumun petrol ve doğal gaz arzını ciddi şekilde etkilediği, bunun da üretim, ticaret ve tüketim üzerinde doğrudan sonuçlar yarattığı belirtildi. Yakıt fiyatlarındaki artışın tedarik zincirlerine yansıdığı ve küresel ölçekte üretim ile taşımacılık maliyetlerini yükselttiği ifade edildi.

En fazla etkilenen sektörlerin, Körfez hattına bağımlı petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz taşımacılığı olduğu kaydedildi. Konteyner ve kuru yük taşımacılığında da maliyet artışları görülse de etkinin daha sınırlı olduğu belirtildi.

UNCTAD, aksaklıkların sürmesi halinde enerji altyapısında hasar oluşabileceği ve bunun fiyatların uzun süre yüksek kalmasına yol açabileceği uyarısında bulundu. Özellikle Güney Asya ve Avrupa gibi enerji ithalatına bağımlı bölgelerin daha fazla etkilenebileceği vurgulandı.

Kuruluş ayrıca küresel ticarette büyümenin yavaşlayacağına dikkat çekti. 2025’te yaklaşık yüzde 4,7 olan ticaret büyümesinin, 2026’da yüzde 1,5-2,5 aralığına gerilemesi bekleniyor. Küresel ekonomik büyümenin de aynı dönemde yüzde 2,9’dan yüzde 2,6’ya düşeceği öngörülüyor.

Artan jeopolitik gerilimlerin belirsizliği artırdığı, yatırım ve ticaret üzerinde ek baskı oluşturduğu belirtilirken, yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaştığı ifade edildi. Gelişmekte olan ülkelerde para birimlerinin değer kaybetmesi ise ithalat maliyetlerini daha da yükseltiyor.