Borsa neden düşüyor? BIST 100'deki sert satışın perde arkası

Borsa İstanbul’da haftanın ilk iki işlem gününde yaşanan düşüşün ardından satış baskısı 16 Eylül Çarşamba günü belirgin şekilde arttı. BIST 100 endeksi güne yüzde 0,17 düşüşle başladıktan sonra kayıplarını hızlandırarak gün içinde 13.195 puan seviyesine kadar geriledi.

Endeksteki kayıp yüzde 5'e yaklaşırken bankacılık ve sınai endekslerinde de düşüş yüzde 5'i aştı. Sert hareketin ardından yatırımcıların gündeminde “Borsa neden düşüyor?” ve “Hisseler neden düşüyor?” soruları öne çıktı.

Borsa neden düşüyor?

BIST 100’deki sert düşüşü tek bir gelişmeyle açıklamak mümkün görünmüyor.

Son günlerde devam eden küresel risk baskısına, Türkiye’de fon piyasasına ilişkin gelişmeler ve teknik seviyelerin aşağı kırılmasıyla hızlanan satışlar eşlik ediyor.

Öne çıkan başlıklar şöyle:

• Fon piyasasında artan likidite endişeleri
• Pusula Portföy'ün bazı fonlarında iade ödemelerinde temerrüt oluştuğunu açıklaması
• BIST 100'de 14.000 puanın altına inilmesinin satışları hızlandırması
• Zarar-kes ve algoritmik işlemlerin etkisi
• Yüksek seyreden petrol fiyatlarının enflasyon ve faiz beklentileri üzerindeki baskısı
• ABD tahvil faizlerindeki yükseliş
• Fed'in bugün açıklayacağı faiz kararı öncesindeki belirsizlik

Fon piyasasındaki gelişmeler dikkat çekti

16 Eylül'deki satışlarda yurt içindeki en önemli gündem maddelerinden biri yatırım fonları tarafında yaşandı.

Pusula Portföy, 15 Eylül'de KAP'a yaptığı açıklamada kurucusu olduğu bazı yatırım fonlarının katılma payı iade ödemelerinde temerrüt oluştuğunu bildirdi. Şirket, ilgili aracı kurumlarla mutabakatların ve likidite yönetimi sürecinin devam ettiğini açıkladı.

Söz konusu gelişme, son dönemde fonlarda yaşanan yüksek miktarlı çıkışlarla birlikte yatırımcıların likidite konusundaki hassasiyetini artıran bir unsur olarak öne çıktı.

Fonlardan yoğun çıkış yaşanması halinde yöneticilerin yatırımcıların nakit taleplerini karşılamak amacıyla portföylerindeki varlıkları satması gerekebilir. Satışların aynı dönemde yoğunlaşması ise özellikle likiditesi yüksek paylarda arz baskısını artırabilir. Ancak mevcut düşüşün tamamını bu gelişmeye bağlamak mümkün değil.

14 bin puanın altına inilmesi satışları hızlandırdı

BIST 100 açısından önemli bir eşik olarak izlenen 14.000 puanın aşağı yönlü kırılması da satış baskısının güçlenmesinde etkili oldu.

Endeksin 14 Eylül'ü yüzde 1,60 düşüşle 14.235,83 puandan, 15 Eylül'ü ise yüzde 2,41 kayıpla 13.892,30 puandan tamamlamasının ardından 16 Eylül'de satışlar daha da derinleşti.

Arka arkaya yaşanan düşüşler, teknik seviyelerin kırılmasıyla birlikte zarar-kes emirlerini ve algoritmik satışları tetikleyerek hareketin kısa sürede hızlanmasına neden olabiliyor.

Fed ve küresel faizler baskı yaratıyor

Borsa İstanbul'daki satış baskısının küresel ayağında ise Fed'in bugün açıklayacağı faiz kararı bulunuyor.

ABD'de uzun vadeli tahvil faizleri son günlerde yüzde 5 seviyesine yaklaşırken, petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde kalması enflasyon baskılarına ilişkin endişeleri artırıyor. Reuters'a göre piyasalar Fed'in bugün faiz artırmasını büyük ölçüde fiyatlarken, karar kadar Fed Başkanı Kevin Warsh'ın toplantı sonrası vereceği mesajlar da yakından izlenecek.

Yüksek tahvil faizleri ve sıkı para politikası beklentileri, hisse senetleri gibi riskli varlıkların cazibesini azaltabilir. Bu durum özellikle gelişmekte olan ülke piyasalarında risk iştahının zayıflamasına neden olabiliyor.

Petrol fiyatları da takip ediliyor

Petrol fiyatlarındaki yükseliş de küresel piyasaların gündemindeki bir diğer başlık. Brent petrolün 100 doların üzerinde seyretmesi, enerji maliyetleri üzerinden enflasyon beklentilerini ve buna bağlı olarak faiz indirim beklentilerini etkileyebiliyor.

Dolayısıyla BIST 100'deki sert hareket, yurt içindeki fon piyasasına ilişkin gelişmeler ile küresel faiz, petrol ve risk iştahı dinamiklerinin aynı dönemde etkili olmasıyla değerlendiriliyor.

Öte yandan BIST 100'deki düşüşün yüzde 2'lik eşik değeri aşması üzerine, açığa satış yapılabilen paylarda seans sonuna kadar yukarı adım kuralı uygulanmaya başlandı. Borsa İstanbul'un KAP'ta yayımlanan duyurusuna göre uygulama saat 12:37:26 itibarıyla devreye alındı.

Yasal Uyarı Notu: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.