Borsada sert düşüşlerin tarihi: Fon krizi hangi sırada?

Borsa İstanbul'da fon kriziyle birlikte yaşanan düşüş, BIST 100 endeksinin geçmişteki büyük piyasa sarsıntıları sırasındaki performansını yeniden gündeme getirdi.

Endekste söz konusu dönemde kayıp yüzde 23,5'e ulaşırken, tarihsel karşılaştırma daha sert düşüşlerin de yaşandığını ortaya koyuyor.

Küresel finans krizi, COVID-19 salgını, 2018 kur krizi ve küresel piyasalardaki satış dalgaları, BIST 100'de geçmişte belirgin değer kayıplarına yol açan başlıca dönemler arasında yer aldı.

12 dönemde medyan kayıp yüzde 27,8

Tarihsel karşılaştırmada, küresel ve yurt içi şoklarla ilişkilendirilen düşüş dönemleri incelendi. Hesaplamada olay tarihinden önceki 252 işlem gününde görülen en yüksek kapanış ile olay tarihinden sonraki 252 işlem gününde kaydedilen en düşük kapanış arasındaki değişim esas alındı.

İncelenen 12 tamamlanmış dönemde zirveden dibe medyan kayıp yüzde 27,8 olarak hesaplandı. Medyan, sıralanan verilerin ortasında kalan değeri ifade ediyor. Bu nedenle sonuç, dönemlerin basit aritmetik ortalamasından farklı bir ölçü sunuyor.

En sert düşüş 2008 küresel finans krizinde

Verilere göre BIST 100'de incelenen dönemler arasındaki en sert düşüş, 2008 küresel finans krizi ve Lehman Brothers'ın iflasıyla ilişkilendirilen süreçte yaşandı. Ekim 2007 ile Kasım 2008 arasındaki dönemde endeksin zirveden dibe kaybı yüzde 63,5'e ulaştı.

Diğer önemli düşüş dönemlerinde de yüzde 30'u aşan kayıplar görüldü. Mayıs 2013-Mart 2014 dönemindeki Taper Tantrum sürecinde kayıp yüzde 34,3, Şubat-Haziran 2006 dönemindeki küresel satış dalgasında yüzde 33,1 oldu.

COVID-19 salgınının etkili olduğu Ocak-Mart 2020 döneminde BIST 100 yüzde 31,8 gerilerken, 2018 kur kriziyle ilişkilendirilen Ocak 2018-Mayıs 2019 dönemindeki kayıp yüzde 30,8 olarak hesaplandı. Kasım 2010-Kasım 2011 döneminde ABD'nin kredi notunun düşürülmesi ve Avrupa borç krizi sırasında ise endeks yüzde 30,6 değer kaybetti.

Diğer tarihsel düşüş dönemleri

Verilerde öne çıkan diğer dönemler ve zirveden dibe kayıplar şöyle sıralandı:

• 2015 Çin kaynaklı küresel satış: Ocak 2015-Ocak 2016, yüzde 25

• 2024 piyasa düzeltmesi: Temmuz-Kasım 2024, yüzde 22,9

• 2023 seçim dönemi: Ocak-Mayıs 2023, yüzde 21,8

• 2021 kur şoku: Aralık 2021, yüzde 20,8

• 2025 ABD tarife şoku: Temmuz 2024-Haziran 2025, yüzde 19,4

• 2016 15 Temmuz dönemi: Nisan-Temmuz 2016, yüzde 17,1

Fon krizinde kayıp yüzde 23,5'e ulaştı

2026'daki fon krizi döneminde BIST 100 endeksinde 14 Eylül-19 Ekim tarihleri arasında yüzde 18,7'lik düşüş kaydedildi. Aynı döneme ilişkin toplam kayıp ise yüzde 23,5 olarak verildi.

Yasal Uyarı Notu: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.