Dış ticaret açığı ağustosta arttı

Türkiye’nin ağustos ayına ilişkin dış ticaret verileri, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe tarafından Ankara’da yapılan basın toplantısıyla açıklandı.

Ağustos ayında geçen yılın aynı ayına göre ihracat yüzde 8,1 oranında artışla 23 milyar 467 milyon dolar, ithalat yüzde 10,5 oranında artışla 28 milyar 706 milyon dolar oldu. Ocak-Ağustos döneminde ise, ihracat yüzde 4 artışla 185 milyar 6 milyon dolar, ithalat yüzde 5,3 oranında artışla 250 milyar 791 milyon dolara ulaştı.

Ağustosta dış ticaret hacmi yüzde 9,4 oranında artışla 52 milyar 173 milyon dolar olurken, yılın ilk sekiz ayında yüzde 4,7 oranında artarak 435 milyar 798 milyon doları buldu. Ağustosta dış ticaret açığı yüzde 22,3 artışla 5 milyar 240 milyon dolar seviyesinde olurken, sekiz aylık periyotta ise yüzde 9,3 artışla yaklaşık 65 milyar 785 milyon dolar oldu. İhracatın ithalatı karşılama oranı ağustosta 1,7 puan düşüşle yüzde 81,8’e gerilerken, yılın sekiz aylık döneminde ise 0,9 puan düşüşle yüzde 73,8’e geldi.

Parite bu kez ithalatın azalmasına yaradı

İhracatın küresel koşullardaki belirgin bozulmaya rağmen dayanıklı seyrini koruyarak değer bazında artmaya devam ettiğini söyleyen Ticaret Bakanı Ömer Bolat, bu performansın ağustos ayında da sürmesinin ihracatın dış şoklar karşısındaki dayanıklılığını koruduğunu gösterdiğini ifade etti. Yıllıklandırılmış veri dikkate alındığında, ihracatta 282 milyar dolar olan Orta Vadeli Program (OVP) hedefini gerçekleştirmek için yılın kalanında 1,7 milyar dolarlık artış gerektiğini belirten Bolat, yılın ilk sekiz ayında OVP yılsonu hedefinin yaklaşık yüzde 65,6’sının gerçekleştiğini aktardı.

Euro/Dolar paritesinin ağustos ayında ortalama 1,16 ile bir önceki yılın ağustos ayı ile aynı seviyede kaldığını kaydeden Bakan Bolat, “Böylece ihracatımız üzerindeki etkisi sınırlı kalarak 24 milyon dolar aşağı yönde etkilemiştir. Paritedeki düşüş ithalatımızı ise 27 milyon dolar aşağı yönlü etkilemiş böylece parite ağustos ayında dış ticaret dengesine 3 milyon dolar olumlu yansımıştır. Böylece yılın ilk yarısında ihracat ve ithalatı destekleyen olumlu parite etkisi, temmuz ayı itibarıyla tersine dönmüş olup negatif etki ağustos ayında azda olsa devam etmiştir” dedi.

İhracatta yüksek teknolojinin payı artıyor

Ocak-Ağustos döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre orta yüksek ve yüksek teknolojili ihracatımız 4,1 milyar dolar artış gösterdiğini belirten Bolat, şu bilgileri verdi: “Ağustos ayında orta yüksek ve yüksek teknoloji ürün ihracatımız yıllıklandırılmış olarak 115 milyar 989 milyon dolar ile rekor seviyelere yakın seyretmiştir. Toplam ihracatımız içindeki payı Ocak-Ağustos döneminde yüzde 43,5’e yükselmiştir. Ocak-Ağustos döneminde; ihracatta en çok artış gösteren ilk 5 fasıl; 1,6 milyar dolar artışla Elektrikli makina ve cihazlar, 997 milyon dolar artışla Gemiler, 903 milyon dolar artışla Plastikler ve mamulleri, 879 milyon dolar artışla Yenilen meyveler ve 780 milyon dolar artışla Bakır ve bakırdan eşya oldu. ithalatta en çok azalış gösteren ilk 5 fasıl; 3,8 milyar dolar azalışla motorlu kara taşıtları, 3,1 milyar dolar azalışla kıymetli ve yarı kıymetli taşlar, 480 milyon dolar azalışla kakao, 347 milyon dolar azalışla hava ve uzay taşıtları ve 179 milyon dolar azalışla dokumaya elverişli lifler olarak gerçekleşmiştir.”

“Rekabetçiliğimiz yeniden kazanabilmemiz için çok daha fazlasına ihtiyacımız var”

İhracatın büyümenin dinamosu olmasını arzu ettiklerinin altını çizen TİM Başkanı Mustafa Gültepe ise, “Büyümenin en az yarısının üretim ve ihracattan gelmesi gerekiyor. Oysa ihracatçının rekabet gücü giderek zayıflıyor. Beklentimizi tam olarak karşılamamakla birlikte İstihdam Koruma Destek Programı’nda yapılan revizyon ve imalat sanayi özelinde açıklanan 250 milyar TL’lik finansman paketi için teşekkür ediyorum. Bütün bu yapılanlar önemli olmakla birlikte rekabetçiliğimiz yeniden kazanabilmemiz için çok daha fazlasına ihtiyacımız var” şeklinde konuştu.

Yüksek maliyetlerin ihracatçının hızını kesmeye, Türkiye’nin küresel mal ihracatından aldığı payı düşürmeye devam ettiğini belirten Gültepe, sözlerini şöyle sürdürdü: “En büyük pazarımız Avrupa’da beklenen toparlanmayı fırsata çevirebiliriz. Ama öncelikle rekabetçiliğimizi güçlendirecek hamleleri yapmamız gerekiyor. Yeni OVP’de fiyat istikrarının yanı sıra rekabet istikrarının da önceleneceğini umut ediyoruz. Bu beklentimizi Cumhurbaşkanı Yardımcımız Cevdet Yılmaz’ın başkanlığında yapılan toplantıda dile getirdim. Rekabet istikrarının ihracatımız açısından öneminin altını çizdim.”

Savaşın etkisi hammadde fiyatlarına yansıdı

Mart ayından bu yana İran-ABD/İsrail savaşı kaynaklı artan hammadde fiyatları kaynaklı yılın ilk 8 ayında hammadde (aramalı) ithalatının yüzde 8,7 oranında artışla 178,4 milyar dolara yükseldiğini ifade eden Ticaret Bakanı Ömer Bolat, “Yatırım malları ithalatı ise yüzde 1,9 oranında artışla 35,1 milyar dolara ulaşmıştır. Diğer yandan tüketim malı ithalatımız yüzde 6,6 oranında azalış ile 36,4 milyar dolara gerilemiştir. Bu kapsamda, ithalattaki artışın tüketimden ziyade hammadde ithalatından kaynaklandığı görülmektedir” diye konuştu.

Birim ihracat değeri 1,65 dolar oldu

Ağustos ayına ilişkin diğer önemli başlıklar şöyle oldu:

* Son 12 aylık ihracat 280,3 milyar dolara ulaştı.
* Ağustosta 17 sektörün ihracatı artarken, dokuzunda düşüş oldu.
* Sektörler sıralamasında otomotiv 2,8 milyar dolarla liderliğini sürdürdü. Otomotivi, 2,7 milyar dolarla kimyevi maddeler, 1,7 milyar dolarla elektrik-elektronik, 1,6 milyar dolarla mücevher ve 1,5 milyar dolarla çelik sektörleri takip etti.
* İhracatını en fazla artıran ilk üç sektör yüzde 175’le mücevher, yüzde 19’la demir-demir dışı metaller ve yüzde 16 ile elektrik-elektronik ve oldu. Bu üç sektörün toplam ihracatında yaklaşık 1,5 milyar dolarlık artış gerçekleşti.
* TİM verilerine göre geçen ay 43 il ihracatını artırdı.
* 874 firma ilk kez ihracat yaptı.
* Ağustosta parite nedeniyle ihracatta yaklaşık 32,5 milyon dolarlık kayıp yaşandı.
* Birim ihracat değeri 1,65 dolar oldu.