“Evim” sisteminde yeni dönem: Tutarlara sınır geliyor

Tasarruf finansman şirketlerinin faaliyetlerine ilişkin yeni düzenleme 1 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe giriyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından getirilen yeni kurallarla hem müşterilerin yapabileceği sözleşme sayısı hem de sözleşme tutarlarına ilişkin limitler yeniden belirlendi.

Düzenlemeyle birlikte tasarruf finansman şirketlerinde bir kişinin aynı anda sahip olabileceği aktif sözleşme sayısı en fazla iki olacak.

Buna göre bir kişi en fazla 1 taşıt finansmanı ile 1 konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesine sahip olabilecek. Aynı kişinin birden fazla taşıt sözleşmesi yapmasının önü kapatılacak.

Sözleşme limitleri yükseltildi

Yeni düzenlemeyle kişi veya risk grubu bazında sözleşme tutarı sınırları da güncellendi.

Taşıt finansmanında azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin TL, konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise 62 milyon 500 bin TL olarak belirlendi.

Bir kişi veya risk grubuna ait tüm sözleşmelerin toplam tutarı da 62 milyon 500 bin TL ile sınırlandırıldı.

Fon havuzlarının kullanımına yeni sınırlar

Düzenlemenin önemli başlıklarından biri de tasarruf fon havuzları ile şirket hesaplarında biriken kaynakların nasıl değerlendirileceğine ilişkin oldu.

Finansal Kurumlar Birliği Başkanlığına gönderilen talimat doğrultusunda, tasarruf finansman şirketlerinin söz konusu kaynakları yalnızca belirlenen düşük riskli ve likit araçlarda değerlendirmesine izin verilecek.

Buna göre kaynaklar; katılım bankalarında açılacak Türk lirası cinsi özel cari hesaplar veya katılma hesaplarında, Hazine ve Maliye Bakanlığınca ihraç edilen ve altına dayalı olmayan TL cinsi yurt içi kira sertifikalarında veya risk değeri 1 ya da 2 olan TL cinsinden ihraç edilmiş katılım esaslı yatırım fonlarında değerlendirilebilecek.

Bu düzenlemeyle tasarruf fon havuzları ve şirket hesaplarında biriken kaynakların daha riskli yatırım araçlarına yönlendirilmesinin önüne geçilmesi ve kaynakların daha likit varlıklarda tutulması hedefleniyor.

Nemasız bakiye sınırı

Tasarruf fon havuzlarında getiri sağlamadan bekleyen tutarlara da sınır getirildi.

Günlük getirisiz bakiyenin, şirketin bir önceki ay sonu itibarıyla hesaplanan tasarruf fon havuzunun binde 2'sini aşmaması kararlaştırıldı.

TCMB Elektronik Fon Transferi (EFT) sisteminin kapanış saatinden sonra havuza aktarılan tutarlar ise bir sonraki günün hesaplamasına dahil edilecek.

Yüksek tutarlı sözleşmeler için yüzde 5 sınırı

Yüksek tutarlı sözleşmelerin kapsamına ilişkin limitler de artırıldı.

Taşıt finansmanında yüksek tutarlı sözleşme limiti 2 milyon 509 bin 800 TL'den 5 milyon TL'ye, konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise 6 milyon 274 bin 500 TL'den 12 milyon 500 bin TL'ye yükseltildi.

Bununla birlikte yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam tutarının, ilgili dönemdeki toplam sözleşme tutarına oranı yüzde 5 ile sınırlandırıldı.

1 Ocak 2025'ten sonra kurulan şirketler için ise kademeli geçiş uygulanacak. Bu şirketlerde oran 30 Haziran 2027'ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 döneminde ise yüzde 10 olarak uygulanacak.

Tasarruf finansman sistemi nasıl işliyor?

Tasarruf finansman sisteminde müşteriden finansman tutarının belirli bir oranında hizmet bedeli alınırken, sistem üzerinden konut, iş yeri veya taşıt finansmanı sağlanıyor. Hizmet bedeli dışında tapu harcı, ipotek bedeli veya araç devir noter ücreti gibi işlemden kaynaklanan yasal ödemeler bulunuyor.

Örneğin 1 milyon TL'lik bir taşıt finansmanı için yüzde 7 hizmet bedeli üzerinden 70 bin TL ödeme yapılması ve kalan finansman tutarının müşterinin tercih ettiği ödeme planına göre oluşturulması mümkün.

Peşinatlı bir modelde 1 milyon TL'lik taşıt için 450 bin TL'nin karşılanması halinde kalan 550 bin TL'nin sistem kapsamında finanse edilmesi örnek olarak gösteriliyor.

Buradaki yüzde 45'lik tutarın mutlaka 6 ay içinde ödenmesi gerekmiyor. Ödeme planına bağlı olarak bu tutar daha uzun bir vadeye bölünebilir. Finansmanın hangi koşullarda ve ne zaman tahsis edileceği ise seçilen tasarruf finansman sözleşmesinin şartlarına göre değişiyor.

Yeni düzenlemeyle birlikte BDDK, bir yandan müşterilerin kullanabileceği sözleşme ve tutarlara ilişkin çerçeveyi yeniden belirlerken diğer yandan şirketlerin yönettiği tasarruf fonlarının hangi araçlarda değerlendirilebileceğine ilişkin daha sıkı kurallar getirmiş oldu.