Norveç Varlık Fonu'nun Türkiye portföyü soruşturma gölgesinde

Norveç’in 2,3 trilyon dolarlık devlet varlık fonu NBIM’in, Türkiye’de piyasa manipülasyonu soruşturmasında adı geçen 10 şirkette yaklaşık 2 milyar kronluk yatırımı bulunuyordu. Fonun en büyük pozisyonlarından bazıları, son haftalarda sert değer kayıpları yaşadı.

Norveç’in petrol gelirlerini küresel piyasalarda değerlendiren devlet varlık fonu Norges Bank Investment Management’ın (NBIM), Türkiye’de genişleyen piyasa manipülasyonu soruşturmasının merkezindeki şirketlerde önemli miktarda hisse taşıdığı ortaya çıktı.

Bloomberg’in haberine göre NBIM’in 30 Haziran tarihli portföy verileri, soruşturma kapsamında savcılar veya düzenleyici kurumlar tarafından adı geçen 10 Türk şirketinde fonun yatırımının bulunduğunu gösteriyor.

Söz konusu hisselerin toplam değeri yaklaşık 2 milyar krona, yani 208 milyon dolara ulaşıyordu. Bu rakam, NBIM’in haziran sonu itibarıyla Türkiye’de tuttuğu 20,4 milyar kronluk hisse senedi portföyünün yaklaşık yüzde 10’una denk geliyor.

Ancak soruşturmanın başlamasının ardından ilgili hisselerde yaşanan sert düşüşler, Norveç fonunun bu pozisyonlarının değerini de önemli ölçüde aşağı çekti.

En büyük pozisyon Astor Enerji’de

NBIM’in soruşturmayla ilişkilendirilen şirketler arasındaki en büyük yatırımı Astor Enerji A.Ş.’de bulunuyordu.

Fonun şirket sermayesindeki payı yaklaşık yüzde 2 seviyesindeydi. Elektrik ekipmanları üreticisinin hisseleri eylül ayında yüzde 41 geriledi.

Norveç fonunun portföyünde soruşturmanın merkezindeki finans şirketlerinden Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş. hisselerinin de bulunması dikkat çekti.

Resmi bildirimler, NBIM’in Tera Yatırım’dan hisse satın aldığını ortaya koyuyor.

Fon yönetimi ise söz konusu hisselerin halen portföyde tutulup tutulmadığı konusunda açıklama yapmadı. NBIM sözcüsü, fonun varlıklarını yılda iki kez açıkladığını ve iki bildirim dönemi arasındaki değişiklikler hakkında yorum yapmadıklarını belirtti.

Türkiye’de portföy yönetimi değişti

Dünyanın en büyük devlet varlık fonu olan NBIM, daha önce Türkiye’deki yaklaşık 600 milyon dolarlık hisse senedi portföyünün yönetimi için İstanbul Portföy Yönetimi ile çalışıyordu.

Bloomberg’in şubat ayında yayımladığı habere göre bu iş birliği geçen yıl sona erdi.

Kaynaklara göre NBIM, Türk hisse senetleri için yeni portföy yöneticisi olarak Neo Portföy’ü seçti. ABD merkezli TRG Management’ın da fon adına Türkiye’deki hisseleri yöneten şirketler arasında bulunduğu ifade edildi.

Soruşturmanın fitilini fon ödemeleri ateşledi

Türkiye’deki soruşturma, Pusula Portföy Yönetimi ile Tera Portföy Yönetimi tarafından yönetilen bazı fonların yatırımcılarına ödeme yapamaması sonrasında başladı.

16 Eylül’de Borsa İstanbul 100 endeksindeki kayıp yüzde 6’yı aşınca devre kesiciler devreye girdi. Ertesi gün Sermaye Piyasası Kurulu, yedi şirket tarafından yönetilen toplam 131 fonun faaliyetlerini durdurdu ve tasfiye sürecini başlattı.

Resmi kayıtlara göre NBIM, soruşturmayla ilişkilendirilen şirketlerin önemli bölümündeki hisselerini 2025 yılında satın aldı.

Fonun portföyünde Tera Yatırım’ın yanı sıra Tera ile bağlantılı Tera Yatırım Teknoloji Holding A.Ş. hisseleri de yer aldı.

Tera Yatırım’ın kurucusu ve yönetim kurulu başkanı Emre Tezmen’in tutuklanmasının ardından şirketlerin hisselerinde sert düşüşler görüldü.

Destek Finans Faktoring’de yüzde 600’lük yükselişin ardından sert düşüş

NBIM’in söz konusu şirketler arasındaki ikinci büyük pozisyonu Destek Finans Faktoring A.Ş.’deydi.

Resmi kayıtlara göre fon, 2025 yılında şirketin yaklaşık yüzde 0,17’sine karşılık gelen hisseleri satın aldı.

Tera Yatırım’ın yatırım bankacılığı faaliyetleri kapsamında halka arz edilen Destek Finans Faktoring hisseleri, bu yıl yüzde 600’ün üzerinde yükseldi. Şirketin piyasa değeri temmuz ayında 1,3 trilyon liraya, yaklaşık 27,9 milyar dolara kadar çıktı.

Ancak yükseliş uzun sürmedi. Hisseler zirvenin ardından değerinin büyük bölümünü kaybetti.

Şirketin kurucusu Altunç Kumova tutuklanırken, Tera bünyesinde görev yapan bir portföy yöneticisi de hissedeki işlemler nedeniyle savcılığa sevk edildi.

Odine’de yüzde 987 yükseliş, ardından yüzde 94 çöküş

NBIM’in Türkiye’deki yatırımlarında dikkat çeken bir diğer şirket ise teknoloji firması Odine Solutions Teknoloji Ticaret ve Sanayi A.Ş. oldu.

Resmi belgeler ve Bloomberg verileri, NBIM’in şirkette hisse tuttuğunu gösteriyor. Odine hisseleri bu yıl yüzde 987’ye kadar yükseldi.

Hisse fiyatındaki yükselişin zirve yaptığı 12 Ağustos’ta şirketin piyasa değeri 366 milyar liraya ulaştı.

Sonrasında ise tablo tamamen tersine döndü. Odine hisseleri 12 Ağustos’taki zirvesinden bu yana yaklaşık yüzde 94 değer kaybetti.

Norveç fonunun Türkiye yatırımları yeniden mercek altında

Norveç’in petrol ve doğal gaz gelirlerini uzun vadeli yatırımlara yönlendirmek amacıyla 1990’larda kurduğu NBIM, yılın ilk yarısında 1,8 trilyon kronluk rekor kâr elde etmişti.

Fonun küresel teknoloji şirketlerindeki yatırımları bu performansta önemli rol oynadı.

NBIM, portföy stratejisinde de değişikliğe hazırlanıyor. Fon, daha riskli tahvillere ayırdığı payı artırmak amacıyla devlet tahvillerindeki ağırlığını azaltmayı teklif etti.

Varlıklarının büyük bölümünü Norveç Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen referans endeksi doğrultusunda yöneten NBIM’in portföyünün yalnızca küçük bir bölümü aktif olarak yönetiliyor.

Türkiye’de piyasa manipülasyonu soruşturması genişlerken, fonun soruşturmayla ilişkilendirilen şirketlerdeki yaklaşık 2 milyar kronluk yatırımı, yaşanan sert fiyat hareketlerinin ardından yeniden gündeme geldi.